ಆತಂಕದ ಸ್ಥಿತಿಯಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರು: ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಮೌನ ಸಂಕಟ
ಪರಿಚಯ
ಶಿಕ್ಷಣ ಯಾವುದೇ ಸಮಾಜದ ಪ್ರಗತಿಯ ಮೂಲಾಧಾರವಾಗಿದೆ. ಉತ್ತಮ ಸಮಾಜ ನಿರ್ಮಾಣವಾಗಬೇಕಾದರೆ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಶಿಕ್ಷಣ ಅಗತ್ಯ. ಆದರೆ ಉತ್ತಮ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುವ ಶಿಕ್ಷಕರ ಜೀವನವೇ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ ಮತ್ತು ಸಂಕಷ್ಟಗಳಿಂದ ಕೂಡಿದ್ದರೆ, ಅದು ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ದುರ್ಬಲತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಇಂದು ಕರ್ನಾಟಕ ಸೇರಿದಂತೆ ದೇಶದ ಅನೇಕ ಭಾಗಗಳಲ್ಲಿ ಕಾರ್ಯನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಅತಿಥಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರು ಇದೇ ರೀತಿಯ ಸಂಕಷ್ಟವನ್ನು ಎದುರಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಅತಿಥಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರ ಪಾತ್ರ
ಅತಿಥಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರು ಕೇವಲ ತಾತ್ಕಾಲಿಕ ಶಿಕ್ಷಕರಲ್ಲ. ಅವರು ಪಾಠ ಬೋಧನೆ, ಪರೀಕ್ಷೆ ನಡೆಸುವುದು, ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ, ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಮಾರ್ಗದರ್ಶನ, ಶೈಕ್ಷಣಿಕ ಹಾಗೂ ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗವಹಿಸುವುದು ಸೇರಿದಂತೆ ಶಾಶ್ವತ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಷ್ಟೇ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಾರೆ.
ಆದರೆ ಅವರ ಸೇವೆಗೆ ಸಿಗುವ ಮಾನ್ಯತೆ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆ ಮಾತ್ರ ಅತ್ಯಂತ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿದೆ.
ಉದ್ಯೋಗದ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ
ಅತಿಥಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರ ದೊಡ್ಡ ಸಮಸ್ಯೆ ಎಂದರೆ ಉದ್ಯೋಗದ ಭದ್ರತೆಯ ಕೊರತೆ. ಪ್ರತಿವರ್ಷ ಹೊಸ ನೇಮಕಾತಿ ಆದೇಶಕ್ಕಾಗಿ ಕಾಯಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ. ಕಳೆದ ವರ್ಷ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿದ ವ್ಯಕ್ತಿಗೆ ಮುಂದಿನ ವರ್ಷವೂ ಕೆಲಸ ಸಿಗುತ್ತದೆ ಎಂಬ ಖಾತರಿ ಇರುವುದಿಲ್ಲ.
ಈ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆಯ ನಡುವೆ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕುಟುಂಬದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಗಳು, ಮಕ್ಕಳ ಶಿಕ್ಷಣ, ಆರೋಗ್ಯ ವೆಚ್ಚಗಳು ಹಾಗೂ ಜೀವನ ನಿರ್ವಹಣೆಯನ್ನು ಸಮತೋಲನಗೊಳಿಸಬೇಕಾಗುತ್ತದೆ.
ಆರ್ಥಿಕ ಸಂಕಷ್ಟ ಮತ್ತು ವಿಳಂಬಿತ ವೇತನ
ಅನೇಕ ಅತಿಥಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರು ದೂರದ ಗ್ರಾಮಗಳಿಂದ ಕಾಲೇಜುಗಳಿಗೆ ಪ್ರಯಾಣಿಸುತ್ತಾರೆ. ಹಲವು ಸಂದರ್ಭಗಳಲ್ಲಿ ತಿಂಗಳುಗಳ ಕಾಲ ವೇತನ ವಿಳಂಬವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಕುಟುಂಬದ ಆರ್ಥಿಕ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ ಹದಗೆಡುತ್ತದೆ.
ಆದರೂ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಭವಿಷ್ಯದ ಹಿತದೃಷ್ಟಿಯಿಂದ ಅವರು ತಮ್ಮ ಕರ್ತವ್ಯವನ್ನು ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತಾರೆ. ಈ ತ್ಯಾಗವನ್ನು ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಆಡಳಿತ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಸಮರ್ಪಕವಾಗಿ ಗುರುತಿಸುವ ಅಗತ್ಯವಿದೆ.
ಮಾನಸಿಕ ಒತ್ತಡ ಮತ್ತು ಗೌರವದ ಕೊರತೆ
ಅತಿಥಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರ ಸಮಸ್ಯೆ ಕೇವಲ ಆರ್ಥಿಕವಲ್ಲ. ಅವರಿಗೆ ಸಂಸ್ಥೆಗಳಲ್ಲಿ ಸೂಕ್ತ ಗೌರವ ಸಿಗದಿರುವುದು, ನಿರ್ಧಾರ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಗಳಿಂದ ದೂರವಿಡುವುದು ಹಾಗೂ ಎರಡನೇ ದರ್ಜೆಯ ನೌಕರರಂತೆ ಕಾಣುವ ಮನೋಭಾವ ಅವರ ಆತ್ಮಗೌರವಕ್ಕೆ ಧಕ್ಕೆಯುಂಟುಮಾಡುತ್ತದೆ.
ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಹಣಕ್ಕಿಂತಲೂ ಹೆಚ್ಚಿನ ಮೌಲ್ಯ ಗೌರವ ಮತ್ತು ಸಾಮಾಜಿಕ ಸ್ಥಾನಮಾನವಾಗಿದೆ. ಆದರೆ ಅನೇಕ ಅತಿಥಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರು ನಿರ್ಲಕ್ಷ್ಯ ಮತ್ತು ಅವಮಾನವನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಕೋವಿಡ್-19 ನಂತರದ ಪರಿಸ್ಥಿತಿ
ಕೊವಿಡ್-19 ಅವಧಿಯಲ್ಲಿ ಅತಿಥಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರ ಸಂಕಷ್ಟ ಮತ್ತಷ್ಟು ಹೆಚ್ಚಾಯಿತು. ಉದ್ಯೋಗದ ಅನಿಶ್ಚಿತತೆ, ಆರ್ಥಿಕ ಸಮಸ್ಯೆಗಳು ಹಾಗೂ ಕುಟುಂಬದ ಹೊರೆಗಳು ಅನೇಕ ಶಿಕ್ಷಕರನ್ನು ತೀವ್ರ ಸಂಕಷ್ಟಕ್ಕೆ ತಳ್ಳಿದವು. ಆದರೂ ಅವರು ಆನ್ಲೈನ್ ಮೂಲಕ ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳಿಗೆ ಶಿಕ್ಷಣ ನೀಡುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಲಿಲ್ಲ.
ಇದು ಅವರ ವೃತ್ತಿ ನಿಷ್ಠೆ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣದ ಮೇಲಿನ ಬದ್ಧತೆಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ.
ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರದ ಮೇಲೆ ಪರಿಣಾಮ
ಇಂದು ಅನೇಕ ಅತಿಥಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರು ಪಿಎಚ್ಡಿ, ನೆಟ್ ಮತ್ತು ಇತರೆ ಉನ್ನತ ಅರ್ಹತೆಗಳನ್ನು ಹೊಂದಿದ್ದಾರೆ. ಆದರೆ ಅವರ ಅರ್ಹತೆಗೆ ತಕ್ಕ ವೇತನ ಮತ್ತು ಸೌಲಭ್ಯಗಳು ದೊರೆಯುತ್ತಿಲ್ಲ.
ಇದು ಕೇವಲ ಶಿಕ್ಷಕರ ಮೇಲಿನ ಅನ್ಯಾಯವಲ್ಲ; ಶಿಕ್ಷಣದ ಗುಣಮಟ್ಟದ ಮೇಲಿನ ಅನ್ಯಾಯವೂ ಆಗಿದೆ. ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ ಭದ್ರತೆ ಇಲ್ಲದಿದ್ದರೆ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆಯ ಭದ್ರತೆಯ ಬಗ್ಗೆ ಮಾತನಾಡುವುದು ಅಸಾಧ್ಯ.
ಸರ್ಕಾರ ಮತ್ತು ಸಮಾಜದ ಜವಾಬ್ದಾರಿ
ಅತಿಥಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರ ಸಮಸ್ಯೆಯನ್ನು ಸರ್ಕಾರ ಹಾಗೂ ಶಿಕ್ಷಣ ಇಲಾಖೆ ಗಂಭೀರವಾಗಿ ಪರಿಗಣಿಸಬೇಕು. ವರ್ಷಗಳ ಕಾಲ ಸೇವೆ ಸಲ್ಲಿಸಿರುವ ಶಿಕ್ಷಕರಿಗೆ:
- ಉದ್ಯೋಗ ಭದ್ರತೆ
- ಸಮರ್ಪಕ ವೇತನ
- ಸಾಮಾಜಿಕ ಭದ್ರತೆ
- ವೈದ್ಯಕೀಯ ಸೌಲಭ್ಯ
- ನಿವೃತ್ತಿ ಪ್ರಯೋಜನಗಳು
ಒದಗಿಸಬೇಕು.
ಕಾಲೇಜು ಆಡಳಿತ ಮಂಡಳಿಗಳು ಕೂಡ ಅವರನ್ನು ಸಹೋದ್ಯೋಗಿಗಳಾಗಿ ಗೌರವಿಸಿ ಸಂಸ್ಥೆಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಯಾಗಲು ಅವಕಾಶ ನೀಡಬೇಕು.
ಸಮಾರೋಪ
ಅತಿಥಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರ ಸಮಸ್ಯೆ ಕೇವಲ ಒಂದು ವೃತ್ತಿಯ ಸಮಸ್ಯೆಯಲ್ಲ. ಅದು ಸಮಾಜದ ಮಾನವೀಯತೆ, ನ್ಯಾಯ ಮತ್ತು ಶಿಕ್ಷಣದ ಗುಣಮಟ್ಟಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿದೆ.
ವಿದ್ಯಾರ್ಥಿಗಳ ಭವಿಷ್ಯ ರೂಪಿಸುವ ಶಿಕ್ಷಕರ ಬದುಕು ಸುರಕ್ಷಿತವಾಗಿದ್ದಾಗ ಮಾತ್ರ ಶಿಕ್ಷಣ ವ್ಯವಸ್ಥೆ ಬಲವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಅತಿಥಿ ಉಪನ್ಯಾಸಕರಿಗೆ ನ್ಯಾಯ, ಗೌರವ ಮತ್ತು ಭದ್ರತೆ ದೊರೆಯುವ ದಿನವೇ ಶಿಕ್ಷಣ ಕ್ಷೇತ್ರಕ್ಕೆ ನಿಜವಾದ ಗೌರವ ದೊರೆಯುವ ದಿನವಾಗುತ್ತದೆ.
